Hợp đồng thuê trọ nên ghi rõ số tiền cọc và điều kiện hoàn cọc, thời hạn thuê, phải báo trước bao lâu khi chuyển đi, cách tính điện nước, ai chịu sửa chữa những gì, kèm một biên bản hiện trạng phòng có ảnh chụp. Khi trả phòng, làm biên bản bàn giao và nhận lại cọc ngay tại chỗ là cách chắc nhất.
Chào bạn, đây là Hỏi Chuyên Gia. Mùa nhập học, mùa chuyển việc, hàng triệu người đi thuê trọ, và câu than quen nhất khi dọn đi là chủ trọ trừ cọc vô lý. Tập này mình hỏi chuyên gia những gì nên làm ngay từ ngày đầu xách va li vào.
Vì sao tiền cọc phòng trọ hay bị mất?
Phần lớn tranh chấp tiền cọc bắt nguồn từ chỗ hai bên chưa bao giờ nói rõ điều kiện hoàn cọc. Người thuê nghĩ ở đủ hợp đồng là nhận lại đủ. Chủ nhà lại nghĩ phải báo trước một tháng, phải sơn lại tường, phải thay bóng đèn hỏng mới trả.
Thứ hai là không có ghi chép hiện trạng lúc nhận phòng. Vết ố trên tường, cánh tủ lỏng bản lề có từ trước, nhưng khi trả phòng thì không ai chứng minh được.
Thứ ba là nhiều phòng trọ chỉ có thoả thuận miệng hoặc một tờ giấy rất sơ sài. Khi có chuyện, hai bên cãi nhau bằng trí nhớ.
Mình nói thêm về mặt cơ chế: cọc thuê nhà cũng là một khoản bảo đảm, hai bên được thoả thuận điều kiện hoàn hay trừ. Chính vì quyền thoả thuận rộng như vậy, chữ nghĩa trong hợp đồng mới quan trọng.
Hợp đồng thuê trọ nên có những điều khoản nào?
Mình liệt kê theo đúng thứ tự chuyên gia gợi ý, bạn có thể dùng như một danh sách kiểm. Thông tin hai bên, địa chỉ phòng, giá thuê, ngày đóng tiền hằng tháng. Thời hạn thuê, ví dụ sáu tháng hay một năm. Số tiền cọc.
Điều kiện hoàn cọc: hoàn đủ khi nào, trừ những khoản gì, trừ theo cách tính nào. Phải báo trước bao nhiêu ngày khi muốn chuyển đi, và nếu chuyển đi trước hạn hợp đồng thì xử lý cọc ra sao.
Cách tính tiền điện, nước, rác, mạng, gửi xe: theo đồng hồ riêng hay chia đầu người, giá mỗi số điện bao nhiêu. Ai chịu sửa những gì: hỏng bóng đèn, tắc bồn cầu, hư máy lạnh. Chủ nhà có được tăng giá giữa chừng không, báo trước bao lâu.
Những quy định riêng như giờ đóng cổng, khách ở qua đêm, nuôi thú cưng. Ghi xong, mỗi bên giữ một bản có chữ ký. Chụp lại để lưu trên điện thoại.
Biên bản hiện trạng phòng làm thế nào cho có giá trị?
Đúng vậy, phần này rẻ mà cứu được nhiều tiền nhất. Ngày nhận phòng, đi một vòng cùng chủ nhà, ghi lại tình trạng từng thứ: tường, sàn, cửa, khoá, ổ điện, đèn, quạt, máy lạnh, bình nóng lạnh, vòi nước, bồn cầu, đồ nội thất có sẵn.
Chỗ nào hư, trầy, ố thì ghi rõ và chụp ảnh, quay một đoạn video đi qua cả phòng. Ảnh điện thoại có lưu ngày giờ, gửi luôn cho chủ nhà qua tin nhắn để cả hai cùng có.
Ghi chỉ số đồng hồ điện nước ngày nhận phòng, chụp ảnh đồng hồ. Đây là chỗ hay cãi nhau tháng đầu tiên.
Đến ngày trả phòng, làm lại đúng như vậy. Hư hỏng do sử dụng bình thường theo thời gian, như sơn tường bạc màu, thường không nên bị tính là lỗi người thuê. Còn thứ mình làm vỡ thì mình đền, sòng phẳng.
Chuyển đi trước hạn hoặc chủ nhà không trả cọc thì làm gì?
Câu này mình hỏi giùm rất nhiều bạn trẻ. Nếu bạn phải chuyển đi trước hạn, đọc lại hợp đồng xem có quy định gì. Báo cho chủ nhà càng sớm càng tốt bằng tin nhắn. Nhiều chủ nhà đồng ý trả cọc nếu bạn tìm được người thuê thay hoặc báo đủ sớm.
Nếu chủ nhà không trả cọc dù bạn đã làm đúng hợp đồng, hãy gửi tin nhắn đề nghị rõ ràng, nhắc lại điều khoản, kèm ảnh bàn giao. Giữ thái độ bình tĩnh.
Không được, có thể nhờ tổ dân phố, tổ hoà giải ở khu dân cư hoặc chính quyền phường xã hỗ trợ hoà giải. Nhiều vụ dừng ở đây vì chủ nhà không muốn ồn ào.
Với khoản lớn hơn, có thể khởi kiện dân sự, nhưng cân nhắc chi phí và thời gian. Hỏi luật sư hoặc các trung tâm trợ giúp pháp lý, nhất là nếu bạn là sinh viên, người lao động thu nhập thấp.
Còn những việc gì nên làm trước khi ký?
Hỏi xem người cho thuê có đúng là chủ nhà hoặc được chủ nhà cho phép cho thuê lại không. Thuê lại từ người thuê trước mà chủ nhà không biết thì rủi ro bị đuổi bất ngờ.
Đến xem phòng vào buổi tối và vào ngày mưa nếu được, để biết khu đó có ngập, có ồn, có đủ sáng về đêm không. Hỏi người thuê cũ hoặc hàng xóm về cách chủ nhà trả cọc.
Hỏi về đăng ký tạm trú. Theo quy định, người đến ở nơi khác nơi thường trú cần đăng ký tạm trú, chủ nhà thường hỗ trợ hoặc hướng dẫn. Bạn có thể hỏi công an phường xã nơi thuê về thủ tục cụ thể.
Cuối cùng, đừng đặt cọc giữ chỗ khi chưa xem phòng tận mắt, nhất là qua các bài đăng trên mạng. Có những người đăng ảnh phòng đẹp, nhận cọc giữ chỗ của nhiều người rồi biến mất.
Câu hỏi thường gặp
Tiền cọc phòng trọ thường bao nhiêu là hợp lý?
Mức cọc do hai bên thoả thuận, phổ biến là tương đương một đến hai tháng tiền thuê. Cọc quá cao so với giá phòng là điều nên hỏi kỹ lý do trước khi đồng ý.
Chủ trọ có được vào phòng khi mình vắng nhà không?
Phòng đang cho thuê là chỗ ở của người thuê, chủ nhà không nên tự ý vào khi không có sự đồng ý, trừ trường hợp khẩn cấp. Nên thoả thuận rõ trong hợp đồng về việc kiểm tra, sửa chữa.
Chủ trọ tính giá điện cao có đúng không?
Giá điện phòng trọ thường do thoả thuận, nhưng có những quy định về giá bán lẻ điện cho người thuê nhà. Bạn có thể hỏi điện lực địa phương hoặc chính quyền phường xã để biết mức hợp lý.
Có cần làm hợp đồng khi thuê trọ ngắn hạn?
Dù thuê ngắn, vẫn nên có thoả thuận bằng văn bản hoặc tin nhắn ghi rõ giá, cọc và điều kiện hoàn cọc. Thuê càng ngắn thì càng dễ cãi nhau về tiền cọc nếu không ghi lại.
Chủ trọ đòi lấy lại phòng giữa chừng thì sao?
Nếu còn trong thời hạn hợp đồng, chủ nhà muốn lấy lại phòng thường phải theo điều khoản đã thoả thuận, báo trước và có thể phải bồi thường. Hãy đọc lại hợp đồng và hỏi luật sư nếu bị ép chuyển đi.
