Mua xe máy cũ nên kiểm giấy tờ trước rồi mới xem máy: giấy đăng ký xe đúng tên người bán hoặc có giấy tờ mua bán hợp lệ, số khung số máy trên xe khớp với giấy và không có dấu hiệu cạo sửa. Sau đó mới xem máy, khung, phuộc, những dấu hiệu xe từng ngập nước hay tai nạn, chạy thử, và tốt nhất là nhờ một người thợ quen đi cùng.
Chào bạn, đây là Hỏi Chuyên Gia. Sinh viên mới lên thành phố, người đi làm cần chiếc xe đi lại, nhiều người chọn xe cũ cho vừa túi. Nhưng mua xe cũ cũng là chỗ dễ mua hớ, có khi mua phải xe có vấn đề giấy tờ. Mình hỏi chuyên gia kiểm từng bước.
Vì sao phải xem giấy tờ trước khi xem máy?
Một chiếc xe máy đẹp tới đâu mà giấy tờ có vấn đề thì cũng thành rắc rối. Bạn có thể không sang tên được, bị tạm giữ xe khi kiểm tra, hoặc tệ hơn, mua phải xe do phạm tội mà có, mất cả tiền lẫn xe.
Xem giấy trước cũng giúp bạn tiết kiệm thời gian: giấy tờ không ổn thì dừng ngay, không cần mất công chạy thử, mặc cả.
Giấy cần xem là giấy chứng nhận đăng ký xe bản gốc, đối chiếu tên trên giấy với giấy tờ tuỳ thân của người bán. Nếu người bán không phải chủ xe trên giấy, hỏi rõ vì sao, và cần giấy tờ chứng minh họ có quyền bán theo quy định.
Thủ tục sang tên, giấy tờ mua bán cần những gì, hãy hỏi cơ quan đăng ký xe nơi bạn ở hoặc người có hiểu biết pháp lý, vì quy định có thể thay đổi theo thời gian. Mình không nêu chi tiết thủ tục ở đây để tránh sai.
Đối chiếu số khung số máy thế nào?
Mình hỏi phần này vì chưa từng biết số khung nằm ở đâu. Chuyên gia nói số khung thường được đóng ở một vị trí trên khung xe, số máy đóng trên thân động cơ. Vị trí cụ thể tuỳ dòng xe, người bán đàng hoàng sẽ chỉ cho bạn.
Đọc từng ký tự và so với giấy đăng ký. Phải khớp hoàn toàn. Nhìn kỹ xem có dấu hiệu bị mài, đục lại, sơn phủ, ký tự không đều nét, khu vực quanh số có vết hàn hay kim loại mới hơn chỗ khác.
Số bị mờ do gỉ thì có thể lau sạch để đọc, nhưng nếu có dấu hiệu tác động, hãy dừng lại. Đừng mua với lời hứa sẽ làm lại giấy sau.
Nếu nghi ngờ, bạn có thể đề nghị cùng người bán đến cơ quan công an hoặc cơ quan đăng ký xe để kiểm tra. Người bán né tránh việc này là một tín hiệu đáng để ý.
Xem máy và thân xe cần để ý gì?
Đúng vậy, xong giấy tờ mới tới phần kỹ thuật. Xem máy lúc nguội, tức là xe chưa nổ từ sáng. Máy nguội mà khởi động dễ, nổ đều là dấu hiệu tốt. Người bán nổ sẵn cho nóng máy trước khi bạn tới đôi khi để che đi chuyện khó nổ.
Nghe tiếng máy: tiếng lạch cạch, gõ, rít bất thường cần hỏi thợ. Nhìn khói: khói xanh trắng nhiều có thể là máy hao nhớt, khói đen có thể do đốt nhiên liệu không hết.
Nhìn quanh máy có rỉ nhớt không, dưới gầm có vết nhớt mới không. Xem khung có vết hàn, cong vênh, sơn lại một mảng. Xem phuộc trước có rỉ dầu, nhún có êm không.
Dấu hiệu xe từng ngập nước: gỉ sét bất thường ở những chỗ khuất, bùn khô trong khe, giắc điện gỉ, mùi ẩm. Dấu hiệu tai nạn: dàn nhựa mới hẳn so với phần còn lại, ốc vít có dấu tháo lắp nhiều, tay lái lệch.
Chạy thử cần cảm nhận những gì?
Mình hỏi để biết lúc chạy thử nên để ý chỗ nào, vì thường chỉ chạy một vòng cho có. Chuyên gia nói nên chạy thử một quãng đủ dài, có đoạn thẳng để tăng tốc, có chỗ phanh, có ổ gà nhẹ.
Để ý xe tăng tốc có mượt, có bị hụt ga, giật cục không. Xe số thì sang số có êm không, có nhảy số không. Xe tay ga thì có rung đầu khi bắt đầu chạy không, có tiếng hú ở bánh sau không.
Thử phanh trước và phanh sau riêng rẽ, xem có ăn, có kêu, có lệch tay lái không. Buông nhẹ tay lái trên đoạn đường thẳng an toàn xem xe có tự nhao sang một bên không.
Kiểm tra đèn, còi, xi nhan, đồng hồ, khoá điện, khoá cổ. Những thứ nhỏ nhưng sửa cũng tốn, cộng vào để mặc cả cho đúng.
Mặc cả và hoàn tất giao dịch thế nào cho an toàn?
Ghi lại những điểm cần sửa mà bạn hoặc thợ phát hiện, ước chi phí, dùng nó làm cơ sở mặc cả. Mặc cả dựa trên tình trạng thật của xe, không chỉ dựa trên cảm giác.
Giao dịch ở nơi đông người hoặc ngay tại nơi công chứng, cơ quan đăng ký nếu cần làm giấy tờ. Chuyển khoản có nội dung rõ ràng hơn là mang nhiều tiền mặt tới chỗ lạ.
Làm giấy tờ mua bán theo đúng quy định, nhận đủ giấy đăng ký bản gốc, chìa khoá, kể cả chìa dự phòng. Làm thủ tục sang tên sớm theo hướng dẫn của cơ quan đăng ký xe, đừng để xe đứng tên người khác lâu dài.
Một bạn sinh viên ở Thủ Đức kể bạn ấy suýt mua một chiếc xe rất rẻ trên mạng, người bán hẹn ở quán cà phê, giấy tờ chỉ là bản chụp, bảo mai mang bản gốc tới. Nhờ người anh họ là thợ sửa xe đi cùng, bạn ấy dừng lại kịp. Anh họ bảo: rẻ bất thường thì luôn có lý do.
Câu hỏi thường gặp
Mua xe máy không có giấy tờ có nên không?
Không nên. Xe không có giấy tờ hợp lệ có thể không lưu hành được, bị tạm giữ khi kiểm tra, và có nguy cơ là tài sản do phạm tội mà có. Rủi ro lớn hơn nhiều so với số tiền tiết kiệm.
Đồng hồ cây số có tin được không?
Đồng hồ cây số có thể đã bị chỉnh hoặc thay. Nên đánh giá tình trạng xe qua máy, khung, độ mòn của tay lái, gác chân, yên xe, hơn là chỉ tin con số trên đồng hồ.
Mua xe cũ ở cửa hàng có an toàn hơn mua của cá nhân?
Cửa hàng uy tín thường có kiểm tra cơ bản và có thể có bảo hành ngắn, nhưng bạn vẫn cần tự kiểm giấy tờ và tình trạng xe. Hỏi rõ chính sách đổi trả, bảo hành bằng văn bản.
Có nên mua xe máy cũ qua mạng?
Có thể tìm xe qua mạng, nhưng phải xem xe và giấy tờ bản gốc tận mắt trước khi trả tiền. Tuyệt đối không chuyển tiền đặt cọc cho người bán khi chưa xem xe.
Xe cũ mua về nên bảo dưỡng gì đầu tiên?
Thay nhớt, kiểm tra lọc gió, bugi, phanh, lốp, xích hoặc dây đai, và ắc quy. Một lần bảo dưỡng tổng quát ngay sau khi mua giúp bạn biết tình trạng thật và đi an tâm hơn.
