Áp suất lốp đúng là con số nhà sản xuất xe khuyến nghị, thường ghi trên tem dán ở khung cửa phía tài xế của ô tô hoặc trong sổ hướng dẫn của xe máy, và nên đo khi lốp còn nguội. Lốp cần thay khi gai đã mòn tới vạch chỉ thị, khi có vết nứt, phồng, cắt sâu ở hông lốp, hoặc khi lốp đã quá cũ dù trông vẫn còn gai.
Chào bạn, đây là Hỏi Chuyên Gia. Ghé tiệm bơm hỏi bơm bao nhiêu, thợ bảo bơm căng cho đi nhẹ. Người khác lại bảo để hơi non cho êm. Tập này mình hỏi chuyên gia con số đúng nằm ở đâu và lốp nói gì với mình.
Tìm áp suất đúng cho xe mình ở đâu?
Con số đúng không nằm ở tiệm bơm, cũng không nằm ở con số in to trên hông lốp. Con số trên hông lốp thường là áp suất tối đa mà lốp chịu được, không phải mức nên bơm khi đi hằng ngày.
Với ô tô, nhà sản xuất thường dán một tem ở khung cửa phía tài xế, đôi khi ở nắp bình xăng hoặc trong sổ hướng dẫn, ghi áp suất cho bánh trước, bánh sau, có khi chia theo tải nhẹ và tải nặng.
Với xe máy, con số nằm trong sổ hướng dẫn, đôi khi có tem dán trên xe. Bánh sau thường được khuyên bơm cao hơn bánh trước một chút, và cao hơn nữa khi chở hai người.
Con số ấy được tính cho chính chiếc xe, cân bằng giữa độ bám, độ êm, độ bền lốp và mức tiêu hao nhiên liệu. Không có lý do gì để đoán.
Vì sao phải đo khi lốp nguội?
Mình hỏi thêm câu này vì hay bơm ngay sau khi chạy một đoạn dài. Chuyên gia giải thích: khi xe chạy, lốp nóng lên, không khí bên trong giãn ra, áp suất tăng. Nếu đo lúc đó, bạn thấy cao hơn thực tế, rồi xả bớt, tới khi lốp nguội lại thì thành non.
Con số khuyến nghị được tính cho lốp nguội, tức xe đã đứng yên vài giờ hoặc mới chạy một đoạn rất ngắn.
Nếu bắt buộc phải bơm khi lốp đang nóng, hãy bơm cao hơn khuyến nghị một chút, rồi kiểm tra lại khi nguội. Đừng xả bớt hơi ở lốp đang nóng.
Tạo thói quen đo áp suất mỗi tháng một lần và trước những chuyến đi xa. Một chiếc đồng hồ đo cầm tay rẻ và dễ dùng hơn bạn nghĩ, đáng để trong cốp xe.
Lốp non và lốp căng quá thì sao?
Đúng vậy, cả hai đều có hại. Lốp non làm phần hông lốp bị gập nhiều khi lăn, lốp nóng lên, mòn nhanh ở hai mép, xe nặng, hao xăng. Non nặng còn có nguy cơ lốp quá nhiệt, hỏng cấu trúc và nổ lốp khi chạy tốc độ cao đường dài.
Lốp non cũng làm xe phản ứng chậm khi đánh lái, quãng phanh dài hơn, nhất là trên đường ướt.
Lốp căng quá thì diện tích tiếp xúc với mặt đường nhỏ lại, xe bám đường kém, nhất là khi trời mưa, mòn nhanh ở giữa, xe xóc, dễ hỏng lốp khi đi qua ổ gà.
Lốp thường hao hơi chậm theo thời gian, vài tuần không đo là có thể đã non mà mắt nhìn không thấy. Nhìn lốp bằng mắt rất khó đoán đúng áp suất, nhất là lốp ô tô.
Dấu hiệu nào cho thấy lốp đã cần thay?
Mình ghi lại theo chuyên gia, để mỗi lần rửa xe nhìn qua một lượt. Thứ nhất là độ sâu gai. Trong rãnh gai lốp có những gờ nhỏ gọi là vạch chỉ thị mòn. Khi mặt gai mòn bằng với gờ đó, lốp đã tới mức cần thay. Gai mòn thì lốp thoát nước kém, dễ trượt trên đường ướt.
Thứ hai là những hư hỏng ở hông lốp: vết nứt chân chim sâu, chỗ phồng lên như cục u, vết cắt sâu, lộ sợi bố. Phồng hông lốp là dấu hiệu cấu trúc bên trong đã hỏng, có thể nổ bất cứ lúc nào, nên thay ngay.
Thứ ba là mòn không đều: mòn một bên, mòn thành từng mảng. Đó có thể là dấu hiệu sai áp suất, lệch góc đặt bánh, hỏng giảm xóc, cần cho thợ kiểm tra.
Thứ tư là tuổi lốp. Cao su lão hoá theo thời gian, nhất là dưới nắng nóng, dù xe ít đi. Trên hông lốp có một dãy bốn chữ số cho biết tuần và năm sản xuất. Lốp đã nhiều năm tuổi nên được thợ kiểm tra kỹ dù gai còn dày.
Có những thói quen nào giúp lốp bền và an toàn?
Đo áp suất đều đặn, như đã nói. Đảo lốp theo khuyến nghị của nhà sản xuất với ô tô, để các lốp mòn đều hơn. Cân bằng động và kiểm tra góc đặt bánh khi thấy vô lăng rung hay xe nhao sang một bên.
Không chở quá tải. Tránh leo vỉa hè, va mạnh vào ổ gà, gờ đá. Một cú va mạnh có thể gây phồng hông lốp mà vài ngày sau mới lộ ra.
Kiểm tra cả lốp dự phòng. Nhiều người tới lúc thủng lốp mới phát hiện lốp dự phòng cũng xẹp từ lâu.
Một anh lái xe dịch vụ ở Đà Nẵng kể anh từng nghĩ lốp còn gai là còn tốt, tới khi một lốp phồng hông nổ trên đường tránh. Rất may anh đi chậm. Từ đó mỗi sáng anh đi một vòng quanh xe nhìn lốp trước khi chạy, mất chưa tới một phút.
Câu hỏi thường gặp
Bơm lốp bằng khí ni tơ có tốt hơn không?
Khí ni tơ có thể giữ áp suất ổn định hơn một chút, nhưng với xe đi hằng ngày, điều quan trọng hơn là đo và bơm đúng áp suất đều đặn, dù bơm bằng khí thường.
Lốp xe máy không săm có ưu điểm gì?
Lốp không săm khi bị đinh đâm thường xì hơi chậm hơn, cho bạn thêm thời gian tới chỗ vá. Vẫn cần kiểm tra áp suất và tình trạng lốp đều đặn.
Vá lốp nhiều lần có an toàn không?
Vết thủng nhỏ ở mặt gai thường vá được. Vết thủng ở hông lốp, vết rách lớn, hoặc lốp đã vá nhiều chỗ gần nhau thì nên hỏi thợ có nên thay hay không.
Thay một lốp hay phải thay cả cặp?
Với ô tô, nhiều thợ khuyên thay theo cặp trên cùng một trục để độ bám hai bên đều nhau. Nếu chỉ thay một, nên chọn lốp cùng loại, cùng cỡ với lốp còn lại.
Trời nóng có nên xả bớt hơi lốp không?
Không nên xả bớt hơi chỉ vì trời nóng. Áp suất tăng khi lốp nóng là bình thường và đã được tính tới. Chỉ cần bơm đúng mức khuyến nghị khi lốp nguội.
