Muốn sửa tường thấm cho dứt, phải tìm đúng nguồn nước trước khi nghĩ tới sơn. Nước có thể từ ngoài trời mưa hắt vào, từ ống nước âm tường bị rò, hoặc là hơi ẩm từ đất ngấm ngược lên chân tường. Sơn chống thấm phía trong khi chưa chặn nguồn chỉ giấu vết ố được vài tháng rồi lại phồng.
Chào bạn, đây là Hỏi Chuyên Gia. Nhà ống ở phố hay nhà mới xây vài năm, tới mùa mưa là một mảng tường lại loang lổ, sơn phồng như vảy cá. Thuê thợ sơn lại hai lần vẫn bị. Mình hỏi chuyên gia sửa từ đâu mới đúng.
Nước thấm vào tường từ những đường nào?
Có ba đường chính. Đường thứ nhất là từ ngoài vào: tường phía ngoài bị nứt chân chim, sơn ngoài đã hết tác dụng, khe giữa hai nhà liền kề hở, mái hắt hay ô văng đọng nước. Kiểu thấm này thường nặng lên sau mỗi trận mưa lớn, nhất là mưa xiên.
Đường thứ hai là từ trong ra: ống cấp hay ống thoát nước đi âm trong tường, sàn nhà vệ sinh không được chống thấm kỹ. Kiểu này không theo mưa, có khi ẩm quanh năm, thường loang ra quanh khu vệ sinh, bếp, chỗ có ống đi qua.
Đường thứ ba là từ dưới lên: hơi ẩm trong đất ngấm ngược lên chân tường theo các mao quản nhỏ của gạch vữa. Vết ẩm thường nằm thành một dải ngang ở thấp, kèm lớp muối trắng như phấn, gặp nhiều ở nhà tầng trệt thấp hơn mặt đường.
Mỗi đường cần một cách chữa khác. Đó là lý do sơn đè một lớp chống thấm phía trong thường thất bại: nó không đụng tới nguồn nước nào cả.
Tự đoán nguồn thấm trước khi gọi thợ thế nào?
Mình được chuyên gia chỉ vài phép thử đơn giản. Đầu tiên là quan sát theo thời gian: vết ẩm to ra sau mưa thì nghĩ tới đường ngoài. Ẩm đều cả khi trời nắng hạn thì nghĩ tới ống nước hoặc hơi ẩm chân tường.
Thứ hai, thử đồng hồ nước. Khoá hết vòi trong nhà, không ai dùng nước, ghi lại số trên đồng hồ, vài tiếng sau xem lại. Số nhảy dù không ai dùng là dấu hiệu có rò ở đâu đó trên đường ống.
Thứ ba, nhìn vị trí. Vết loang có hình quanh một điểm, gần nhà tắm, gần bồn rửa, thường do ống. Dải ngang đều ở chân tường thường do hơi ẩm đất. Vết từ trên trần chảy xuống, ở tường ngoài, gần mái, thường do mưa.
Ghi lại, chụp ảnh vết thấm ở các thời điểm khác nhau. Khi gọi thợ, bạn có dữ kiện cho họ, và cũng dễ nhận ra thợ nào chỉ muốn bán sơn.
Mỗi nguồn thấm thì chữa ra sao?
Đúng vậy, xác định được nguồn là xong một nửa. Thấm từ ngoài vào thì chữa từ bên ngoài: trám các vết nứt, xử lý khe giữa hai nhà, làm lại lớp chống thấm và sơn ngoài, sửa máng xối, ô văng cho nước thoát ra xa tường. Với khe nhà liền kề, nhiều khi phải nói chuyện với hàng xóm để làm chung.
Thấm do ống thì phải tìm chỗ rò và sửa ống. Thợ có kinh nghiệm dùng thiết bị dò, hoặc đục thăm ở vị trí nghi ngờ. Đục là tốn, nhưng không sửa ống thì sơn gì cũng vô ích, nước vẫn chảy và tiền nước vẫn mất.
Thấm chân tường do hơi ẩm thì khó nhất. Có các cách như làm lớp chặn ẩm ở chân tường, tạo rãnh thoát nước quanh nhà, nâng nền. Mức độ tuỳ từng nhà, nên hỏi thợ chuyên chống thấm.
Sau khi chặn được nguồn, phải chờ tường khô hẳn rồi mới xử lý bề mặt và sơn lại. Sơn lên tường còn ướt là phồng lại ngay.
Gọi thợ chống thấm thì hỏi những gì để không bị vẽ việc?
Câu này mình hỏi vì nghe nhiều người bị báo giá chống thấm cả căn nhà trong khi chỉ thấm một góc. Chuyên gia khuyên hỏi thợ câu đầu tiên: theo anh nước vào từ đâu, vì sao anh nghĩ vậy. Thợ giỏi sẽ giải thích nguồn, chỉ vị trí, chứ không chỉ nói chống thấm toàn bộ.
Hỏi họ làm từ bên ngoài hay bên trong, dùng vật liệu gì, làm mấy lớp, chờ khô bao lâu. Hỏi bảo hành bao lâu và bảo hành những gì, ghi ra giấy.
Hỏi giá theo hạng mục: trám nứt bao nhiêu, làm khe nhà liền kề bao nhiêu, sơn lại bao nhiêu. Báo giá gộp một cục khó so sánh và dễ phát sinh.
Nếu được, mời hai thợ xem và so cách giải thích của họ. Hai người nói giống nhau về nguồn nước thì bạn yên tâm hơn nhiều.
Để lâu không sửa thì có sao không?
Có. Ẩm kéo dài làm vữa bở dần, sơn bong, gạch mủn ở chân tường, đồ gỗ áp tường cong vênh, mối mọt dễ tới. Với nhà có cốt thép gần bề mặt, ẩm lâu còn có thể làm thép gỉ, bê tông nứt tách.
Ẩm còn kéo theo nấm mốc, mùi hôi, không tốt cho người có bệnh hô hấp, người già, trẻ nhỏ.
Đặc biệt nguy hiểm khi nước thấm gần ổ điện, dây điện đi âm tường. Thấy tường ẩm quanh ổ cắm, công tắc thì đừng dùng ổ đó, tắt cầu dao nhánh và gọi thợ điện kiểm tra.
Vì thế, thấy vết thấm thì đừng chỉ treo tranh che lại. Ghi chép, đoán nguồn, sửa đúng chỗ. Làm sớm thường rẻ hơn làm muộn rất nhiều.
Câu hỏi thường gặp
Có nên dùng sơn chống thấm bên trong không?
Sơn chống thấm bên trong có thể hỗ trợ ở một số trường hợp như tường bị ẩm nhẹ, nhưng không thay được việc chặn nguồn nước. Nếu nước vẫn vào, lớp sơn sẽ phồng hoặc ẩm lan sang chỗ khác.
Tường mới xây có bị thấm không?
Tường mới xây vẫn có thể thấm nếu khâu chống thấm, trát hoặc sơn ngoài chưa kỹ, hoặc khe với nhà bên cạnh chưa được xử lý. Nếu còn bảo hành, báo bên xây dựng sớm.
Muối trắng trên tường là gì?
Lớp bột trắng thường là muối khoáng bị nước mang theo rồi kết tinh khi nước bay hơi. Nó là dấu hiệu có nước đi qua tường, hay gặp ở thấm chân tường. Lau đi rồi nó sẽ quay lại nếu nguồn ẩm còn.
Nhà hàng xóm làm thấm sang nhà mình thì sao?
Hãy nói chuyện với hàng xóm, đưa ảnh và cùng mời thợ xem. Nhiều trường hợp phải làm chung khe giữa hai nhà. Nếu không thoả thuận được, có thể nhờ tổ hoà giải ở khu dân cư.
Mùa khô có nên làm chống thấm không?
Mùa khô thường là lúc thuận lợi vì tường khô, vật liệu bám tốt. Tuy vậy với thấm do mưa, nên ghi lại vị trí trong mùa mưa trước để thợ biết chính xác chỗ cần xử lý.
