Bỏ bữa sáng không gây hại giống nhau với tất cả mọi người. Điều quan trọng hơn là cả ngày bạn ăn những gì, có vì đói mà ăn bù quá đà vào buổi trưa, buổi tối không, và cơ thể bạn phản ứng thế nào. Với trẻ đang lớn, học sinh, người có bệnh liên quan đường huyết hay người làm việc nặng buổi sáng, một bữa sáng đàng hoàng đáng được giữ.
Chào bạn, đây là Hỏi Chuyên Gia. Có người bảo bữa sáng là bữa quan trọng nhất trong ngày, có người lại nhịn sáng để giảm cân. Người đi làm thì nhiều khi chỉ kịp ly cà phê. Mình hỏi chuyên gia rốt cuộc ai đúng.
Bữa sáng quan trọng tới đâu?
Câu bữa sáng là bữa quan trọng nhất là một câu quen tai, nhưng khoa học dinh dưỡng hiện nay nhìn nó thận trọng hơn. Nhiều nghiên cứu cho thấy người ăn sáng đều đặn thường có lối sống lành mạnh hơn, nhưng khó tách được là nhờ bữa sáng hay nhờ cả lối sống ấy.
Điều chắc chắn hơn là chất lượng và tổng lượng ăn cả ngày quan trọng hơn giờ ăn. Một bữa sáng toàn đồ chiên, nước ngọt chưa chắc tốt hơn việc ăn trưa sớm một bữa cân đối.
Tuy vậy, với nhiều người, bỏ bữa sáng làm họ đói cồn cào giữa buổi, khó tập trung, cáu kỉnh, rồi tới trưa ăn rất nhiều và nhanh. Với họ, bữa sáng giúp cả ngày ổn định hơn.
Nghĩa là không có một câu trả lời chung. Câu hỏi đúng là: với cơ thể và nhịp sống của mình, có ăn sáng thì mình ăn uống cả ngày tốt hơn hay tệ hơn.
Ai thì nên giữ bữa sáng?
Mình hỏi rõ phần này, vì không muốn ai nghe nửa vời rồi bỏ bữa sáng của con. Chuyên gia nói trẻ em và thanh thiếu niên nên ăn sáng. Các em đang lớn, cần năng lượng cho buổi học, nhịn sáng dễ mệt, khó tập trung.
Người có bệnh tiểu đường, đang dùng thuốc hạ đường huyết, hoặc hay bị hạ đường huyết, không nên tự ý bỏ bữa mà phải theo lời dặn của bác sĩ. Bỏ bữa khi đang dùng thuốc có thể gây hạ đường huyết nguy hiểm.
Phụ nữ mang thai, người lớn tuổi ăn ít, người làm việc chân tay nặng buổi sáng, người hay đau dạ dày khi đói cũng nên có gì đó vào bụng.
Ngược lại, một người trưởng thành khoẻ mạnh, buổi sáng không đói, ăn trưa đủ và cân đối, có thể không ăn sáng mà vẫn ổn. Nếu bạn đang có bệnh hoặc dùng thuốc, hãy hỏi bác sĩ trước khi đổi giờ ăn.
Vì sao bỏ sáng hay dẫn tới ăn bù quá đà?
Đúng vậy, đây là cái bẫy phổ biến của người nhịn sáng để giảm cân. Khi đói lâu, cơ thể tăng cảm giác thèm ăn, nhất là thèm đồ ngọt, đồ béo, thứ cho năng lượng nhanh. Giữa buổi bạn có thể ghé quán trà sữa, ăn bánh ngọt cho đỡ đói, những thứ thường nhiều đường hơn một bát phở.
Tới bữa trưa, người đói thường ăn nhanh và nhiều hơn mức cần. Não cần một khoảng thời gian để nhận tín hiệu no, ăn nhanh thì đã quá no rồi mới biết.
Thêm nữa, ly cà phê sữa đá thay bữa sáng nghe như nhịn, nhưng nhiều ly có khá nhiều đường và sữa đặc. Ly ấy cộng thêm năng lượng mà không giữ được no lâu.
Vì thế, nếu muốn bỏ bữa sáng, hãy để ý cả ngày. Nếu bạn thấy mình ăn vặt nhiều hơn, ăn trưa quá no, thì bữa sáng có khi lại là thứ giúp kiểm soát ăn uống tốt hơn.
Bữa sáng kiểu Việt thế nào là cân đối?
Mình thích phần này vì thấy bữa sáng Việt có nhiều lựa chọn ngon mà đủ chất. Chuyên gia gợi ý nhìn bữa sáng theo ba phần: tinh bột cho năng lượng, đạm cho no lâu, rau hoặc trái cây cho chất xơ.
Một bát phở, bún có thịt, có rau thơm, giá đỗ là bữa khá đủ, chỉ cần để ý nước dùng mặn và nhiều mỡ thì đừng húp hết. Xôi ăn kèm trứng, đậu phụ, thịt nạc, thêm ít dưa leo. Bánh mì kẹp trứng hay thịt kèm nhiều rau, bớt pa tê và bơ.
Ở nhà thì một bát cháo yến mạch hay cháo gạo có trứng, có rau. Một quả chuối với một hộp sữa chua không đường khi vội.
Hạn chế bữa sáng chỉ toàn tinh bột trắng và đường như bánh ngọt với nước ngọt, hay đồ chiên rán mỗi ngày. Những bữa đó làm no nhanh rồi đói nhanh.
Có những sai lầm nào hay gặp với bữa sáng?
Sai lầm đầu tiên là ăn vội trên xe, vừa đi vừa ăn, nhai không kỹ. Dù chỉ có mười phút, ngồi xuống ăn chậm vẫn tốt hơn.
Sai lầm thứ hai là cho trẻ ăn sáng trong lúc xem điện thoại, ăn mãi không xong, rồi chạy vội tới trường. Cho con dậy sớm hơn một chút, ăn cùng gia đình, là một thói quen đáng giá.
Sai lầm thứ ba là uống cà phê lúc bụng rỗng với người hay đau dạ dày, cồn cào, hoặc hồi hộp. Ăn một chút gì trước rồi mới uống.
Một chị nhân viên văn phòng ở Bình Thạnh kể chị nhịn sáng để giảm cân, kết quả là chiều nào cũng ăn bánh ngọt với đồng nghiệp. Chị đổi lại, ăn một bát bún nhỏ nhiều rau mỗi sáng, cơn thèm ngọt buổi chiều giảm hẳn. Chị bảo không có công thức chung, chỉ có việc để ý cơ thể mình.
Câu hỏi thường gặp
Ăn sáng muộn gần trưa có sao không?
Không có giờ bắt buộc. Nếu ăn sáng muộn rồi gộp với bữa trưa và vẫn ăn cân đối, thường không sao. Điều cần tránh là để quá đói rồi ăn quá nhiều một lần.
Uống sữa thay bữa sáng có đủ không?
Một ly sữa cung cấp đạm và một ít năng lượng nhưng thường chưa đủ cho cả buổi sáng với người làm việc nhiều. Có thể kèm thêm bánh mì, trái cây hoặc trứng.
Nhịn ăn sáng có làm đau dạ dày không?
Một số người dễ cồn cào, đau thượng vị khi đói lâu. Nếu bạn hay đau dạ dày, nên ăn đều bữa và đi khám để được bác sĩ tư vấn chế độ phù hợp.
Trẻ không chịu ăn sáng thì làm sao?
Cho trẻ ngủ đủ, dậy sớm hơn một chút, chuẩn bị món đơn giản trẻ thích, ăn cùng con. Có thể cho trẻ mang theo một món nhẹ ăn trước giờ học nếu sáng con chưa thấy đói.
Ăn trái cây buổi sáng có tốt không?
Trái cây buổi sáng cung cấp chất xơ và vitamin, ăn kèm với một món có đạm sẽ no lâu hơn. Người có bệnh dạ dày hay tiểu đường nên hỏi bác sĩ về loại và lượng phù hợp.
