Hãy chọn một điểm yếu có thật nhưng không phải kỹ năng cốt lõi của vị trí đang ứng tuyển, kể một tình huống cụ thể nó từng gây khó cho bạn, rồi nói rõ bạn đang làm gì để cải thiện và đã tiến bộ tới đâu. Tránh những câu sáo như điểm yếu của mình là quá cầu toàn, vì người phỏng vấn đã nghe cả trăm lần.
Chào bạn, đây là Hỏi Chuyên Gia. Câu hỏi bạn có điểm yếu gì làm không ít người đứng hình giữa buổi phỏng vấn: nói thật sợ bị loại, nói tránh thì nghe giả. Tập này mình hỏi chuyên gia người hỏi thật ra muốn nghe điều gì.
Nhà tuyển dụng hỏi điểm yếu để biết điều gì?
Người phỏng vấn không mong tìm một ứng viên hoàn hảo. Họ biết ai cũng có điểm yếu. Điều họ muốn biết là bạn có tự nhìn ra mình không, có trung thực không, và khi gặp hạn chế thì bạn xử lý thế nào.
Một người trả lời mình không có điểm yếu nào, hoặc đưa ra một điểm mạnh đội lốt điểm yếu, thường bị đánh giá là thiếu tự nhận thức hoặc đang đóng vai.
Ngược lại, một người nói rõ một điểm yếu, kể được nó đã ảnh hưởng ra sao, và đang làm gì cụ thể để sửa, cho thấy họ là người học được từ sai lầm. Đó là phẩm chất mà vị trí nào cũng cần.
Vì vậy câu hỏi này thật ra là câu hỏi về cách bạn học, chứ không hẳn về điểm yếu.
Chọn điểm yếu nào để nói cho đúng?
Mình được chỉ một nguyên tắc dễ nhớ: thật, có liên quan nhưng không chết người. Thật nghĩa là bạn thật sự có nó, để khi bị hỏi thêm bạn kể được ví dụ. Có liên quan nghĩa là nó xảy ra trong công việc, không phải chuyện riêng tư.
Không chết người nghĩa là nó không phải kỹ năng cốt lõi của vị trí. Ứng tuyển kế toán mà nói mình hay sai số liệu là tự loại mình. Nhưng một kế toán thì vẫn kể được chuyện mình từng ngại trình bày trước đông người.
Một vài ví dụ thường gặp: ngại nói trước đám đông, khó từ chối khi bị nhờ việc nên ôm quá nhiều, chưa thạo một công cụ nào đó, hay đi vào chi tiết quá lâu ở giai đoạn đầu dự án.
Tránh những điều liên quan tới tính cách khó sửa và gây lo cho người tuyển, như hay nóng giận, hay đi muộn, khó làm việc nhóm.
Trả lời theo khung nào cho mạch lạc?
Đúng vậy, có khung thì đỡ lan man. Khung ba phần rất gọn. Phần một: nêu điểm yếu bằng một câu. Ví dụ: trước đây mình khá ngại trình bày trước nhiều người.
Phần hai: kể một tình huống cụ thể nó gây khó. Ví dụ: ở công việc trước, có lần mình chuẩn bị số liệu rất kỹ cho buổi họp với khách hàng, nhưng khi trình bày lại nói nhanh, bỏ sót ý quan trọng, đồng nghiệp phải bổ sung giúp.
Phần ba: bạn đã làm gì và tiến bộ ra sao. Ví dụ: sau lần đó mình tập trình bày trước với đồng nghiệp, xin nói ở các buổi họp nhóm nhỏ, ghi ba ý chính lên giấy trước mỗi lần. Gần đây mình đã tự trình bày được trong buổi tổng kết quý, tuy vẫn đang luyện thêm.
Cả câu trả lời chừng một đến hai phút. Kết ở phần tiến bộ để người nghe nhớ bạn là người đang đi lên.
Những câu trả lời sáo nào nên bỏ hẳn?
Mình hỏi để tự kiểm mình. Chuyên gia kể ra mấy câu người phỏng vấn nghe tới mòn tai. Điểm yếu của em là quá cầu toàn. Em làm việc quá chăm chỉ. Em quá tận tâm với công việc. Những câu này cho thấy bạn đang né.
Câu khác cũng không nên: em không có điểm yếu nào đáng kể. Hoặc nói một điểm yếu rồi dừng luôn, không kể mình đang làm gì với nó, nghe như đang tự thú.
Đừng kể một điểm yếu rồi đổ cho người khác: em hay trễ hạn vì sếp cũ giao việc không rõ. Người tuyển dụng nghe thấy bạn đổ lỗi.
Cũng đừng học thuộc nguyên văn một câu mẫu trên mạng. Người phỏng vấn có kinh nghiệm nhận ra ngay, và họ sẽ hỏi tiếp một câu để xem bạn có ví dụ thật không.
Luyện trước buổi phỏng vấn thế nào?
Viết ra hai ba điểm yếu có thật của mình, mỗi cái kèm một tình huống và một việc đã làm để cải thiện. Chọn cái hợp nhất với vị trí đang ứng tuyển.
Nói thành tiếng, có thể trước gương hoặc ghi âm lại trên điện thoại rồi nghe. Bạn sẽ thấy chỗ nào dài dòng, chỗ nào nghe như đang biện hộ.
Nhờ một người bạn đóng vai người phỏng vấn, hỏi thêm vài câu sau đó: cụ thể bạn đã làm gì, kết quả thế nào. Câu hỏi đào sâu mới là nơi phân biệt câu trả lời thật với câu học thuộc.
Một bạn sinh viên mới ra trường ở Huế kể bạn ấy tập đúng cách này ba buổi tối. Tới buổi phỏng vấn, câu hỏi điểm yếu thành câu bạn trả lời tự tin nhất, vì đó là câu chuyện thật của chính mình.
Câu hỏi thường gặp
Có nên nói điểm yếu về kỹ thuật như chưa giỏi tiếng Anh?
Có thể, nếu tiếng Anh không phải yêu cầu chính của vị trí, và bạn nói rõ đang học thế nào, tiến bộ tới đâu. Nếu vị trí đòi tiếng Anh tốt, hãy chọn một điểm yếu khác.
Bị hỏi ba điểm yếu thì sao?
Chuẩn bị sẵn hai ba điểm yếu theo cùng một khung. Mỗi cái nói ngắn hơn, tập trung vào việc bạn đang cải thiện. Đừng để cả ba đều chạm vào kỹ năng cốt lõi của vị trí.
Nói điểm yếu có làm mình bị loại không?
Một điểm yếu được chọn hợp lý và trình bày kèm cách cải thiện hiếm khi làm bạn bị loại. Ngược lại, né tránh hay trả lời sáo rỗng có thể khiến người phỏng vấn đánh giá thấp hơn.
Câu hỏi về thất bại khác gì câu hỏi điểm yếu?
Câu hỏi về thất bại hỏi về một sự việc cụ thể đã xảy ra, còn điểm yếu hỏi về một xu hướng của bạn. Cả hai đều muốn thấy bạn học được gì và đã thay đổi ra sao.
Phỏng vấn trực tuyến có cần chuẩn bị khác không?
Nội dung giống nhau, nhưng nên kiểm tra mạng, âm thanh, ánh sáng trước, chọn chỗ yên tĩnh, nhìn vào ống kính khi nói. Ghi chú vài ý chính để bên cạnh nhưng đừng đọc nguyên văn.
